Informacje zawarte poniżej na temat leczenia i etiologii trądziku to podsumowanie Raportu Światowego Porozumienia Dotyczącego Poprawy Wyników w trądziku i moich własnych 20 letnich doświadczeń w leczeniu tej choroby. Zadaniem grupy naukowców było opracowanie jednolitych postępowań w leczeniu trądziku, które byłyby w miarę możliwości oparte na dowodach i obejmowały dane pochodzące z wielu państw. Członkowie tej grupy reprezentują szerokie międzynarodowe grono najlepszych dermatologów szczególnie zainteresowanych trądzikiem i odzwierciedlają szeroki zakres doświadczeń i opinii.
Trądzik jest wyjątkowo często występującym schorzeniem, które dotyczy ponad 80% młodych i dorosłych od
11 do 30 roku życia.
Najczęściej występuje na twarzy, plecach, klatce piersiowej w obrębie obszarów
o dużej koncentracji przywłosowych gruczołów łojowych.
Jego występowanie wiąże się w większości przypadków z okresem pokwitania, jednak u części chorych pojawia się już w okresie przedpokwitaniowym a zmiany mogą utrzymywać się nawet do 50 roku życia. W przeważającej liczbie przypadków trądzik ma charakter łagodny, a w 15% przypadków ma charakter ciężki bliznowaciejący i wymaga leczenia bardziej skomplikowanego...
Ponieważ trądzik występuje w młodym wieku, w którym wygląd zewnętrzny jest niezmiernie ważny, zmiany w obrębie twarzy mogą wpływać na stan psychiczny, mogą prowadzić do stanów depresyjnych, mogą mieć wpływ na kontakty towarzyskie, międzyludzkie, a także na możliwość zdobycia pracy. Dlatego też trądzik wymaga leczenia i nie można czekać, że kiedyś sam ustąpi. Rzeczywiście leczenie ma tylko charakter objawowy, ale bardzo poprawia stan skóry, poprawiając jednocześnie komfort życia młodych ludzi a także zapobiega powstawaniu powikłań takich jak blizny przebarwienia , z którymi znowu trzeba walczyć przez lata po zakończeniu leczenia.. Wybór postępowania leczniczego zależy od stanu klinicznego. Łagodny trądzik wymaga jedynie leczenia zewnętrznego dermatologicznego i odpowiednich postępowań kosmetycznych, umiarkowany i średni leczenia zewnętrznego dermatologicznego, ogólnego i kosmetycznego a najcięższe przypadki wymagają leczenia roaccutanem .
W przypadku braku poprawy po antybiotykach większość autorów uważa że należy podejmować leczenie roaccutanem, który jest jedynym lekiem powodującym inwolucję gruczołu łojowego. Już po 3-4 tygodniach leczenia ilość zmian skórnych zmniejsza się o połowę.
Ażeby zrozumieć istotę i przebieg leczenia pacjenci z trądzikiem muszą być zorientowani w jaki sposób powstaje trądzik , dlaczego tak długo trwa, dlaczego trzeba go leczyć nawet wtedy gdy zmiany skórne ustępują i dlaczego stosujemy jednocześnie w trakcie leczenia kilka leków naraz. Najbardziej godnymi uwagi czynnikami, które mają wpływ na rozwój trądzika i których zrozumienie jest niezwykle ważne dla zrozumienia taktyki leczenia są:
Gruczoły łojowe zaczynają powiększać się pod wpływem androgenów/hormonów/ między 7 a 8 rokiem życia w rezultacie czego dochodzi do zwiększenia produkcji łoju. Androgeny wpływają również na nadmierne rogowacenie ujść gruczołów łojowych powodując ich zatykanie co w rezultacie prowadzi do tworzenia mikrozaskórników.
U PACJENTÓW Z TRĄDZIKIEM NADMIERNA PRODUKCJA ŁOJU SPOWODOWANA JEST GŁÓWNIE PRZEZ NADMIERNA REAKCJĘ GRUCZOŁU ŁOJOWEGO NA ANDROGENY LUB NA ZWIĘKSZENIE W KRAZENIU ANDROGENÓW LUB PRZEZ OBYDWA CZYNNIKI JEDNOCZEŚNIE.
Wiele dowodów sugeruje za tym, że właśnie nadmierna reakcja czyli nadwrażliwość czyli nadmierna
odpowiedz gruczołu docelowego jest prawdopodobną bezpośrednią przyczyną trądziku. Pomimo stałego
poziomu androgenów we krwi nie wszystkie gruczoły łojowe są włączone w proces chorobowy co obrazuje
nierównomierne rozłożenie zmian trądzikowych, sugeruje to za tym że właśnie są takie obszary na skórze,
gdzie te gruczoły są bardziej wrażliwe na odpowiedz hormonalną. Komórki łojowe pochodzące z różnych
obszarów ciała wykazują różną reakcję w stosunku do androgenów. Np komórki łojowe pochodzące z nogi
wykazują mniejszą odpowiedz, bądź nie odpowiadają na bodżce androgenowe, podczas gdy te pochodzące z
twarzy są bardzo wrażliwe. Ponadto niektóre kobiety z wysokim poziomem androgenów mają wysoki stopień
wirylizacji /męskie cechy płciowe/ a jednak nie mają trądziku . Gdyby tylko podwyższony poziom androgenów
we krwi decydował o trądziku wtedy zmiany musiałyby być umiejscowione wszędzie gdzie są gruczoły łojowe a
jednak tak nie jest. Najczęściej obserwujemy prawidłowy poziom hormonów we krwi przy bardzo nasilonych
zmianach trądzikowych. Dlatego też błędem w sztuce jest leczenie hormonalne trądziku, bez wykonania
jakichkolwiek badań hormonalnych i bez równoczesnego leczenia miejscowego.Leczenie trądziku hormonami
jest uzasadnione tylko w nielicznych przypadkach i ma to miejsce niezbyt często.
Podsumowywując
należy stwierdzić że androgeny są przyczynowym czynnikiem w trądziku, mimo to u znacznej większości
pacjentów nie powodują nieprawidłowości endokrynologicznych. U niektórych pacjentów z trądzikiem
występuje nadmierna produkcja androgenów, co może objawiać się hirsutyzmem lub zaburzeniami miesiączkowymi
i tylko ci powinni być leczeni endokrynologicznie/hormonalnie/ Reszta absolutnie nie . Leczenie hormonalne
przy prawidłowym poziomie hormonów prowadzi do rozregulowania prawidłowo funkcjonującego systemu
hormonalnego, które doprowadza do tego, że po odstawieniu leków hormonalnych jest jeszcze gorzej niż
przed. leczeniem.
W normalnym mieszku włosowym keratynocyty przesuwają się do światła przewodu jako pojedyncze komórki a następnie są usuwane. W trądziku pospolitym keratynocyty nadmiernie proliferują i nie są usuwane. Są gęsto upakowane razem z kroplami łoju, tworząc gęstą masę blokującą ujście gruczołu łojowego i tworzącą mikrozaskórniki. Zmiany trądzikowe rozpoczynają się od pojawienia się mikrozaskórnika, mikroskopijnej, niewidocznej zmiany. Z czasem gruczoł wypełnia się lipidami, bakteriami i fragmentami komórek i pojawia się klinicznie widoczna zmiana, albo w postaci niezapalnej/ otwarty lub zamknięty zaskórnik/, albo jako zmiana zapalna, jeśli bakterie Prioponibacterium acnes proliferują i generują mediatory stanu zapalnego./my widzimy dopiero na tym etapie pacjenta a jest to już forma bardzo rozwinięta / Mechanizm, który kontroluje ten nieprawidłowy proces złuszczania nie został w pełni wyjaśniony,jednakże uważa się, że ważną rolę odgrywa skład lipidów, androgeny i miejscowe cytokiny. Dokładne zbadanie tego zjawiska możę przyczynić się do zrozumienia patogenezy trądziku i do stworzenia celowanego leczenia właśnie na ten łańcuch reakcji.
Propionibacterim acnes nie jest uważane za czynnik zakażny, ale odgrywa rolę w trądziku pospolitym. Nie jest oczywiste w jaki sposób P. acnes kolonizuje przewód. Istnieje korelacja między zmniejszeniem liczby P. acnes a kliniczną poprawą trądziku. Odpowiedz gospodarza na bodzce zapalne związane są z wydzielaniem mediatorów stanu zapalnego.
Pacjenci często poszukują leczenia i zgłaszają się do lekarza kiedy pojawiają się zmiany zapalne. Te zmiany mogą być plamkami, grudkami, krostkami, guzkami. W obrębie obszaru zmienionego zapalnie mogą one przekształcać się z jednego typu zmian w inny. W ciężkich przypadkach może dojść do bliznowacenia.
Zrozumienie patofizjologii trądziku doprowadziło do postępów w leczeniu trądziku. Cechy patofizjologiczne trądziku sugerują, że leczenie skojarzone powinno być włączone tak wcześnie jak to możliwe jednocześnie wpływając na dwa lub trzy czynniki patogenetyczne.
W trądziku zaskórnikowym łagodnym z niewielkimi zmianami zapalnymi terapią z wyboru są retinoidy miejscowe. Wpływają one na mikrozaskórniki i prowadzą do zmniejszenia liczby zaskórników i zmian zapalnych. Dołączenie do tej terapii antybiotyku, zwiększa efektywność terapii, bowiem wpływa na zmniejszenie ilości P. acnes.
W przypadku trądziku o charakterze zapalnym nadtlenek benzolu i antybiotyki miejscowe w terapii
skojarzonej z retinoidami miejscowymi, przyspieszają ustąpienie stanu zapalnego.
Przy stanach
cięższych kolejno dołączamy antybiotyki doustne czy czasami u kobiet kurację antyandrogenową /po
wykonaniu badań hormonalnych/ W najcięższych postaciach trądziku lub opornych na dotychczasowe metody
leczenia lekiem z wyboru jest doustna isotretonoina= roaccutane.
W leczeniu trądziku bardzo ważne są pewne zasady: Trądzik nie jest zakażny, nie jest związany z
dietą czy brakiem higieny, często u kobiet pogarsza się tuż przed miesiączką , lub w czasie stresu.
Leczenie trądziku jest leczeniem czysto objawowym a nie przyczynowym w związku z tym leczenie powinno
trwać tak długo jak długo wystepuje skłonność do pojawiania się zmian Na początku kuracji często dochodzi
do pogorszenia stanu skóry do, wysiewu nowych zmian, co jest związane z otwieraniem się , z oczyszczaniem
niewidocznych do tej pory mikrozaskórników Na początku leczenia może wystąpć również przesuszenie skóry
lub nawet duże podrażnienie. Błędem jest całkowite odstawienie leczenia czy zmiana lekarza i zaczynanie
wszystkiego od początku. Leki p/ trądzikowe zmniejszają wydzielanie łoju powodują przesuszenie i
podrażnienie skóry./ ale nie jest to uczulenie!!!/ Wystarczy na jakiś czas zmniejszyć częstotliwość
stosowania leków lub dołączyć kremy nawilżające a podrażnienia ustępuja LEKI ZAWSZE STOSUJEMY NA CAŁĄ SKÓRĘ
TAM GDZIE SĄ ZMIANY I TAM GDZIE NIE MA ZMIAN /bo tam gdzie nie ma zmian już są mikrozaskórniki i jutro
czy pojutrze pojawią się tam zmiany widoczne zapalne/
Bardzo ważna w trądziku jest terapia
podtrzymujaca . Po uzyskaniu poprawy należy stosować leczenie nawet wiele lat. Najlepiej retinoid
miejscowy i nadtlenek benzolu./aknefug oxy żel, akneroxid/
Bardzo ważne jest stosowanie
jednocześnie kilku leków miejscowych, bowiem jak wcześniej opisałam etiologia trądziku jest złożona
i nie dysponujemy jednym takim lekiem, który działał by jednocześnie na kilka punktów uchwytu. Ważne
jest aby zastosować kilka lekow o różnym mechanizmie działania i aby w ten sposób wpłynąć jednocześnie
na kilkapunktów etiopatologicznych. Poza tym stosując leczenie złożone nie doprowadzamy do lekoodporności
i powodujemy, że każdy lek użyty w terapii złożonej działa intensywniej niż zastosowany w monoterapii.
Leki w terapii złożonej potęgują wzajemnie swoje działanie. Bardzo ważne jest systematyczne oczyszczanie
zaskórników /czyszczenie skóry w odpowiednich warunkach, wykonywanie mikrodermabrazji czy pilingów
chemicznych/ bo są to punkty wyjścia następnych zmian. Bardzo ważne jest stosowanie mikrodermabrazji i
aminokwasów, które regulują procesy rogowacenia i wydzielania łoju, odblokowują ujścia gruczołów łojowych
i zapobiegają tworzeniu nowych zmian /patrz skin jet, easy peel, yellow peel, czyszczenie skóry/
Zawsze w czasie wizyty w gabinecie rozmawiajcie z kosmetyczką, upewniajcie się czy nie popełniacie błędów w pielęgnacji. Kosmetyczka też zawsze sama z własnej inicjatywy do znudzenia powinna wam przypominać o pewnych zasadach leczenia, ażeby procedury postępowania w domu stały się dla was proste i nie stanowiły obciążenia przy i tak znacznym obciążeniu innymi zajęciami i problemami. .Zawsze, jeśli nastąpi pogorszenie w trakcie prawidłowego leczenia starajcie się ustalić dlaczego? Czy było to odstawienie leczenia czy zmniejszenie częstotliwości stosowania leków czy odstawienie może tylko jednego leku, który jest bardzo ważny i bez niego pozostałe tracą na znaczeniu, chociaż każdy z nich jest na trądzik ale sam w monoterapii nie działa.Zastanówcie się też CZY NIE NASTĄPIŁY ZMIANY W LECZENIU ANTYKONCEPCYJNYM HORMONALNYM/dotyczy to kobiet/ Zastanówcie się również czy ostatnio nie prowadzicie BARDZIEJ STRESUJACEGO TRYBU ZYCIA. Stres depresja , szybkie nerwowe zycie poprzez zwiększenie wydzielania adrenaliny wpływa na stan skóry w sposób niekorzystny. . Bardzo ważne jest to, ażebym ja dr M Łopuszyńska zobaczyła Was przed pierwszym czyszczeniem na dłuższej konsultacji ustaliła dokładne leczenie i postępowanie pielęgnacyjne w domu a następnie na pierwszym czyszczeniu, a później co jakiś czas. Oczywiście jeśli są pewne problemy w leczeniu z którymi kosmetyczka nie radzi sobie sama po konsultacji ze mną, musimy się widywać częściej, i ewentualnie ustalić pewne zmiany w postępowaniu. Obiecuję Wam, że jeżeli będziecie się stosować do naszych rad i nie będziecie modyfikować leczenia na własną rękę, biorąc pod uwagę to co powiedział kolega lub koleżanka ze szkoły lub pracy osiągniecie murowany sukces. Jeśli stosujemy wszystko tak jak opisałam, łykamy antybiotyki, robimy zabiegi a efekt jest mierny musimy się zastanowić nad włączeniem leczenia ROACCUTANEM . Ten lek pomoże na pewno, ale nie jest to lek pierwszego rzutu. Stosujemy go tylko w uzasadnionych przypadkach . /zobacz roaccutane/ Serdecznie polecam życzę sukcesów